SVEČANA AKADEMIJA POVODOM 60 GODINA POSTOJANJA I RADA ŠAHOVSKOG SAVEZA CRNE GORE

OBRAĆANJE ANDRIJE LOMPARA, PREDSJEDNIKA SKUPŠTINE ŠSCG

Poštovani prijatelji,

Izuzetna je čast danas u ovom svečanom ambijentu obratiti Vam se u ime brojne šahovske porodice u Crnoj Gori.
U meni lično, šahovska igra I njeni pobornici izazivali su duboko poštovanje i divljenje, bili oličenje mudrosti, kulture i intelekta.

Upravo zbog toga nijesam mnogo razmišljao kada su mi moji prijatelji prije izvjesnog vremena predložili da postanem dio jedne složne šahovske kuće i da koliko mogu pomognem u oblikovanju šahovskih dešavanja u Crnoj Gori.

Od tada, posebnu pažnju privlače mi prilozi posvećeni počecima šaha u Crnoj Gori. Sa zadovoljstvom priznajem da sa interesovanjem čitam redove vrijednog hroničara crno bijelih zbivanja, profesora Maksima Lutovca, o začecima šaha u vrijeme mudrog vladike Njegoša. Simpatični su detalji o njegovoj mladalačkoj nestrpljivosti  I hitrini u šahovskoj igri sa hroničarom tadašnjih zbivanja Ljubomirom Nenadovićem, ali vjerovatno da i u odnosu Vladike prema šahu leži dio odgovora na vjekovno pitanje: odakle je crpio inspiraciju za njegova velika i umna djela.

Šahovski pelcer, zasađen u vrijeme Petra II Petrovića Njegoša brzo se širio, pa već 80tih godina 19. vijeka čuveni istraživač Pavel Rovinski bilježi kako obilazeći Crnu Goru nailazi na igranje šaha među ostalim društvenim igrama toga doba. Krajem vijeka, šah je ušao i u čuveni zakonik Valtazara Bogišića.

U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, u Crnoj Gori, tada Zetskoj banovini, počinje formiranje gradskih šahovskih klubova, kao začetaka organizovanog šahovskog života. Tako se 1923. godine osniva klub u Nikšiću, 1925. u Podgorici, a 1926. na Cetinju.

Ipak, može se reći da procvat šahovskog života u Crnoj Gori nastaje poslije II svjetskog rata. Kada govorimo o tom periodu, nekako uvijek rado pominjemo dva imena, koja s pravom i ljubomorno svojatamo kao naša: Svetozar Gligorić i Božidar Kažić. Tada je Gliga, kao mladi oficir boravio na Cetinju, a njegov štićenik Božo, postao referent za šah pri Gradskom odboru!
Danas Svetozar Gligorić predstavlja na radost svih nas živu šahovsku legendu, sinonim za vrhunskog igrača, intelektualca I gospodina, a Božidar Kažić se 1996. godine preselio na onaj svijet zapamćen kao najveći reformator, poznavalac I autor sadašnjih Pravila šahovske igre.

Božidar Kažić bio je organizator prvog pojedinačnog prvenstva Crne Gore, na kome je i pobijedio. Dešavanja u tom vremenu podstakla su grupu šahovskih entuzijasta da formiraju Šahovski savez Crne Gore.
Događaj, koga se upravo večeras sjećamo i obilježavamo ga, odigrao se u Podgorici, 6. februara 1949. godine, uz prisustvo visokih predstavika Šahovskog saveza Jugoslavije I društveno-političkog života Crne Gore.
Za predsjednika je izabran Vuka Vučinić, a za potpredjednike Ljubo Burzan I Dobroslav Ćulafić.

Upravo jedna rečenica Dobroslava Tora Ćulafića ostala mi je u sjećanju: “Ni najveći optimista i maštar nije tada mogao naslutiti današnji nivo našeg šaha i njegovo mjesto u evropskoj porodici drevne igre.”
Bila bi nepravda ne pomenuti večeras sve dosadašnje kormilare  crno-bijelog broda Crne Gore po nekad uzburkanim, nekad mirnim vodama: pored pomenutog Vuke Vučinića bili su to i Branko Nilević, Branko Lazović, Marko Gligorović, Svetozar Durutović, Branko Filipović, Milivoje Drecun, Drago Popović, Milivoje Tripković, Radonja Bojović,  Ljubo Živković, Ilija Stojanović, Pero Vučinić, Blagoje Cerović I aktuelni predsjednik Srđa Dragašević.

Smatram da o šahovskoj sadašnjosti Crne Gore, brojnim događajima, rezultatima, uspjesima,  treba da govore oni koji su tu sadašnjost i stvarali.

Ja ću iskoristiti ovu priliku da priču o šahovskoj prošlosti Crne Gore završim porukom za budućnost. Inspiraciju za tu poruku našao sam u jednoj nedavno pročitanoj informaciji koja me je prijatno iznenadila. Naime, 80tih godina prošlog vijeka, grupa ruskih studenata, budućih poznatih šahovskih trenera, radila je jedno istraživanje na temu: Uticaj bavljenja šahom na razvoj ljudske ličnosti. Rezultat istraživanja bio je zaista senzacionalan: od svih oblasti umjetnosti I sporta kojima se čovjek bavi, ubjedljivo najmanji broj krivičnih djela i mjesta u policijskim dosjeima zauzeli su oni koji su se u bilo kom periodu svog života bavili šahom!

Zato, pozivam sve vas da roditeljima u Crnoj Gori pošaljemo jasnu poruku: podstičite svoje dijete da se bavi šahom. Možda neće postati velemajstor, ali razuman i uzoran čovjek svakako hoće!

Završavajući ovom porukom, želim da Vam zaželim lični uspjeh i dobro zdravlje i u narednom periodu!